Đồ Gốm Cảnh Đức trấn và lợi thế của việc sản xuất gốm sứ cổ truyền - Tracu.com.vn
Cảnh Đức Trấn, nơi được mệnh danh là kinh đô đồ gốm, nằm ở đông bắc tỉnh Giang Tây, giáp Chiết Giang, An Huy (TQ) là một khu vực có lịch sử văn hóa từ xưa. Trấn Cảnh Đức lại nằm giữa khu thắng cảnh “ngũ sơn lưỡng hồ”: Hoàng sơn, Lư sơn, Long Hổ sơn, Tam Thanh sơn, Cửu Hoa sơn và hồ Thiên Đảo, hồ Bạc; là một trong các điểm vui chơi hàng đầu của Trung Quốc. Nhưng, Cảnh Trấn lại nổi tiếng bởi đồ gốm với hơn 1700 năm. Tên trấn liên quan đến đồ gốm sứ: vào những năm Bắc Tống Chân Tông Cảnh Đức (1004-1007 trước CN), do các đồ gốm sứ ở Cảnh Trấn này được Chân Tông yêu thích và tán thưởng, trên những đồ sứ này thường đề khoản: chế tác vào năm Cảnh Đức, thế là mọi người đều gọi là trấn Cảnh Đức, Cảnh Đức Trấn cũng từ đó nổi danh khắp thiên hạ. Ngàn năm nay, nghệ thuật gốm trấn Cảnh Đức đã trở điểm sáng trong nền văn hóa nghệ thuật của Trung Hoa và trên thế giới.
tác dụng trà thiết quan âm
Văn hóa sứ Giang Tây và Cảnh Trấn nói riêng :
Thành phố Cảnh Đức Trấn là nôi tạo lên nghệ thuật sứ và nghề chế tạo sản phẩm gốm sứ ở Giang Tây, hình thành từ đời Hán. Tới đời Minh, Cảnh Đức Trấn đã phát triển mạnh và trở thành “vùng thu hút của nhiều lò nung trong thiên hạ”.
Ngày xưa, nghề sứ cổ truyền của Cảnh Trấn đều bắt nguồn những loại hoa văn, những bức vẽ của những nghệ sĩ ở cung hoặc dựa vào những mẫu hoa văn truyền thống trong dân gian, sau đó những thợ sẽ vẽ những hoa văn này lên phôi gốm sứ rồi đem nung thành gốm sứ. Do đồ gốm có chất lượng đảm bảo, các thời Đường, Tống, Nguyên, Minh, Thanh, Cảnh Trấn là nơi chuyên làm đồ gốm cho cung đình.
Các Đồ gốm vì vậy rất phát triển, đặc biệt là vào thời Minh, Cảnh Đức Trấn đã trở thành địa điểm sản xuất đồ gốm sứ lớn nhất của cả nước, đồ sứ sản xuất ra không chỉ được ưa thích trong nước, mà còn ưa chuộng khắp thế giới, được những khu vực khác chào mừng nhiệt liệt. Con đường gốm sứ trên biển cũng giống như con đường tơ lụa ở đất liền, trở thành cầu nối chia sẻ văn hóa Đông Tây.
-->Lựa chọn ấm tử sa
Khoảng năm 1616-1911 của đời Thanh, ngành làm sản phẩm gốm Trấn Cảnh Đức, cả về mặt tạo hình lẫn kỹ thuật bài trí đều đạt được chuẩn mực điêu luyện, xuất thần nhập hoá “”hoa flẫn giữa xưa và nay, sáng tạo những mẫu mới, bố cục chon phối cảnh, màu sắc sắp đặt khéo léo, vẽ nhân vật, phong cảnh, hoa, chim đều vô cùng đẹp””. Chính từ sự hình thành phong cách luyện sứ “trắng như ngọc, sáng như gương, mỏng manh như giấy, vang như khánh” mà những sản phẩm này được tặng mỹ danh “ngọc bội”.
--->> Tra thiet quan am
Ưu thế của quá trình chế tác gốm sứ truyền thống tại Cảnh Đức Trấn:
Những người nào đã tới Giang Tây, và tận mắt thấy họ sản xuất đồ gốm sứ đều biết nơi này chắc chắn chế tác sứ truyền thống. Ở Giang Tây, mỗi một gia đình chế tác một loại sản phẩm độc đáo, không bắt chước nhau, không sản xuất quá nhiều. Những gia đình làm đồ gốm sứ cổ truyền tại Cảnh Trấn rất quan tâm đến quá trình dạy nghề cho con cháu. Và đặc biệt trong mỗi một gia đình làm nghề họ rất quan tâm đến việc truyền nghề cho con cháu. Nên đồ sứ của Giang Tây thường có được nét cổ truyền. Và cũng vì vậy mà chi phí cho chế tác thấp
Đây chính là những điểm phân biệt với cách làm của Bát Tràng. Để hoàn thành một đồ gốm sứ mới người Bát Tràng thường phải thuê hoạ sĩ vẽ mẫu. Cách chế tác này không duy trì được tính cổ truyền, khó tạo lên được những đồ gốm độc đáo và giá thành chế tác cũng nhiều hơn. Một đôi lo lục bình cao 2,2 m chi phí sản xuất tại Giang Tây khoảng 1 triệu đồng VN, trong khi đó nếu Bát Tràng làm thì riêng tiền thuê hoạ sĩ đã là 1 triệu đồng để cho ra nhưng chiếc am tu sa co tac dung gi
Gốm sứ Bát Tràng từ xưa đã hiện hữu như một đồ đặc trưng ở Hà Nội. Thế nên việc hàng trăm lò chế tác gốm sứ Bát Tràng đã phải ngừng sản xuất không chỉ đang đe doạ tới sự biến mất của một loại nghề cổ truyền tại Thủ đô mà nó còn có khả năng loại bỏ một điểm nghệ thuật đặc trưng của VN, ngoài ra đồng nghĩa với điều này còn là sự mất đi một địa chỉ cuốn hút khách du lịch trong và ngoài nước.
Các lợi thế khác:
Hiện nay, vật dụng gốm đang phát triển, chẳng những được dùng như những vật dụng thường ngày, mà còn dùng trong công nghiệp, kiến trúc và những loại sứ đặc dụng. Gốm sứ chiếm một chỗ đứng quan trọng trong nền kinh tế của trấn Cảnh Đức. Bên cạnh đó, nó còn có ưu điểm về các mặt như nguyên liệu, sản xuất, tiêu thụ, nghiên cứu khoa học, giáo dục… Hệ thống nghiên cứu gốm sứ ngày càng được hoàn thiện, đã hình thành cơ cấu nghiên cứu 3 tầng: Viện nghiên cứu gốm thuộc tổng cục công nghiệp nhẹ quốc gia, Viện nghiên cứu gốm tỉnh Giang Tây, Viện nghiên cứu sứ trấn Cảnh Đức. Đồng thời lập lên trường cao đẳng duy nhất của Trung Quốc chuyên đào tạo nhân tài về gốm cao cấp – Học viện gốm sứ trấn Cảnh Đức.
--->dáng ấm tử sa
Sau thời cát cứ Ngũ Đại thập quốc, nhà Tống thống nhất đất nước, ngành chế tác sản phẩm gốm sứ bước vào giai đoạn phát triển mới. Thời Tống là đỉnh cao của đồ gốm sứ Trung Quốc, trình độ chế tác có nhiều trình độ mới, biện pháp trang trí mới, tạo lên những loại hình và kiểu dáng mới, tạo ra các hệ thống lò. Theo nhiều tài liệu để lại cũng như những phát hiện khảo cổ cho thấy đến đời Tống, ở nước Trung Quốc đã phát triển 6 hệ thống lò gốm sứ là lò Định, lò Diệu Châu, lò Quân, và lò Từ Châu ở phía Bắc, hệ thống lò gốm sứ xanh Long Tuyền và gốm trắng xanh Cảnh Đức Trấn ớ phía Nam.
Sau đây chúng tôi xin giới thiệu tới bạn đọc lò Cảnh Đức Trấn, một trong những ngũ đại danh niêu thời Tống và lịch sử phát triển của lò này.
Cảnh Trấn là một nơi chế tác sứ hàng đầu của Trung Hoa, ra đời từ rất sớm, theo một số tài liệu thì có khả năng là từ thời Nam Triều, sang đời Đường đã nung sứ trắng.Đời Tống thì Trấn Cảnh Đức có tên là Tân Bình, sau đổi là trấn Xương Nam, đến đời Tống Chân Tông mới đổi là Cảnh Đức Trấn. Việc chuyển tên này có liên quan tới uy tín và chất lượng sản phẩm trong lò, những sản phẩm của lò làm bằng sứ trắng để cung tiến nhà Vua, dưới đáy có ghi chú ” Cảnh Đức niêm tạo”. Do Cảnh Đức là niên hiệu của vua Tống Chân Tông, chính vì vậy nhà vua đã cho đổi tên trấn thành Cảnh Đức Trấn. Từ đó xưởng sứ này không những có tên là gốm sứ Cảnh Đức Trấn mà về tổ chức là “quan giám dân thiêu”, có nghĩa là dân nung quan quản lí. Có thể nói là Trấn Cảnh Đức là lò có tuổi đời xa nhất so với các lò gốm trên đất Trung Quốc, sản phẩm gốm sứ của lò thường có phong cách độc đáo riêng biệt ở các thời kỳ. Lò Trấn Cảnh Đức phát triển mạnh ở nhà Tống và đạt tới cực phát ở thời Minh, Thanh và phát triển cho tới hiện nay.
---->>Tác dụng của bột trà xanh matcha
Ở đời Tống, xưởng Cảnh Đức Trấn làm các loại gốm như sứ trắng, gốm sứ xanh, nhưng độc đáo và nổi tiếng hơn cả là “thanh bạch sứ”, còn gọi là gốm sứ trắng xanh. Sở dĩ gọi là gốm sứ trắng xanh là bởi vì màu men của chúng nằm giữa trắng và xanh, tức là trong xanh có trắng, trong trắng có xanh. Xét từ hàm lượng sắt trong men thì nó gần với trắng hơn. Loại này cũng có tên là gốm “ảnh thanh”. Điểm ấn tượng nhất của gốm sứ ảnh thanh là thành cực mỏng, men màu trắng nhưng ánh lên sắc xanh, trên phôi khắc chìm hoa văn, trong ngoài đều hiện rõ.
Đến thời Nguyên, lò Trấn Cảnh Đức vẫn đang phát triển, ngoài các sản phẩm sứ thanh bạch còn có “sứ thanh hoa” hay còn gọi là sứ hoa lam và “sứ men lý hồng”. Việc tìm ra men hồng đồng và men lam cô ban để làm ra hai loại đồ gốm trên là sự đóng góp to lớn cho ngành sứ Trung Quốc.
sứ thanh hoa hay dùng chất lam cô ban vẽ những đồ án hoa văn lên mặt phôi gốm sứ, sau đó phủ men thấu quang lên và nung ở nhiệt độ cao để tạo ra những đồ gốm hoa lam dưới men. gốm hoa lam có khả năng ra đời sớm hơn nhưng tới nhà thì mới có được trình độ cao. Sự ra đời của gốm hoa lam cũng dần xóa đi những phương pháp vẽ hoa văn trước đó như khắc, vạch và in.
--->tổng hợp đất tử sa
Vào thời Minh, gốm thanh hoa phát triển cực thịnh, mà đặc trưng là gốm thanh hoa Cảnh Đức Trấn, Đặc điểm nổi bật của gốm sứ thanh hoa là trang trí màu dưới men nên màu sắc không bị bong và biến màu. Màu hoa lam chủ yếu dùng oxit cô ban, nhưng Cảnh Đức Trấn không dùng trực tiếp oxit cô ban, mà sử dụng một loại khoáng cô ban tự nhiên. Trong khoáng cô ban, ngoài oxit cô ban là chính ra, còn có một % nhỏ oxit sắt, oxit mangan. Tuy là phụ nhưng nó làm cho màu lam phớt lục, co khi lai điểm thêm những chấm đen nhỏ, tăng thêm phần mỹ quan.
Ở những nguồn khoáng thiên nhiên có oxit khác nhau thì màu lam hiện lên cũng không giống nhau, chính vì vậy mà hoa lam thời Tuyên Đức và hoa lam thời Khang Hy không như nhau là vậy.
Đồ sứ thanh hoa Cảnh Đức Trấn thời Minh được chế tạo rất cầu kì. quá trình tuyển chọn khoáng cô ban, nghiền thành bột và nung được tiến hành hết sức nghiêm ngặt.
Quá trình chế tác ra một sản phẩm cũng được tiến hành rất công phu. Từ lúc khai khoáng cho tới quá trình tạo hình và cho ra sản phẩm đều rất tỉ mỉ, chi tiết và cẩn thận đến từng chi tiết.
